มาวัดความดันโลหิตด้วยตนเองที่บ้านกันเถอะ

โรคความดันโลหิตสูงเป็นโรคที่พบได้บ่อย เป็นโรคที่ก่อให้เกิดความผิดปกติและภาวะแทรกซ้อนในอวัยวะหลายระบบ เช่น หัวใจล้มเหลว หัวใจโต เส้นเลือดในสมองตีบหรือแตก (Stroke ) ไตวาย เป็นต้น จากประสบการณ์การทำงานของหมอพบว่า ประชาชนคนไทยส่วนใหญ่ที่มารับบริการด้วยปัญหาความเจ็บป่วยอื่นๆ จะมีการตรวจพบภาวะความดันโลหิตสูงร่วมด้วยแต่ไม่รู้ตัว โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่อายุมากกว่า 45 ปีและพบว่าในปัจจุบันผู้ป่วยที่อายุน้อย คือ น้อยกว่า 30 ปี แต่มีน้ำหนักตัวที่เกินมาตรฐานก็พบว่ามีภาวะความดันโลหิตที่สูงกว่าปกติได้บ่อยเช่นกัน โรคความดันโลหิตสูง หากเรารู้ตัวตั้งแต่เนิ่นๆ จะทำให้ได้รับการรักษาที่รวดเร็ว ลดภาวะแทรกซ้อนที่กล่าวมาข้างต้นได้มาก ล่าสุด American college of cardiology (ACC)/American heart association (AHA) guideline ได้กำหนดเกณฑ์วินิจฉัยความดันโลหิตสูงใหม่โดยใช้ค่า SBP >= 130 หรือ DBP >= 80 มม. ปรอท และเน้นการวัดความดันโลหิต โดยใช้เครื่องวัดความดันอัตโนมัติที่ได้มาตรฐานสากล เพื่อให้ผู้ป่วยวัดด้วยตนเองได้ ( Home blood pressure monitoring ;HBPM) สำหรับเกณฑ์ความดันโลหิตสูงในประเทศไทยนั้น […]
1066

มาวัดความดันโลหิตด้วยตนเองที่บ้านกันเถอะ

มาวัดความดันโลหิตด้วยตนเองที่บ้านกันเถอะ


โรคความดันโลหิตสูงเป็นโรคที่พบได้บ่อย
เป็นโรคที่ก่อให้เกิดความผิดปกติและภาวะแทรกซ้อนในอวัยวะหลายระบบ เช่น หัวใจล้มเหลว หัวใจโต เส้นเลือดในสมองตีบหรือแตก
(Stroke ) ไตวาย เป็นต้น

จากประสบการณ์การทำงานของหมอพบว่า ประชาชนคนไทยส่วนใหญ่ที่มารับบริการด้วยปัญหาความเจ็บป่วยอื่นๆ จะมีการตรวจพบภาวะความดันโลหิตสูงร่วมด้วยแต่ไม่รู้ตัว โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่อายุมากกว่า 45 ปีและพบว่าในปัจจุบันผู้ป่วยที่อายุน้อย คือ น้อยกว่า 30 ปี แต่มีน้ำหนักตัวที่เกินมาตรฐานก็พบว่ามีภาวะความดันโลหิตที่สูงกว่าปกติได้บ่อยเช่นกัน

โรคความดันโลหิตสูง หากเรารู้ตัวตั้งแต่เนิ่นๆ จะทำให้ได้รับการรักษาที่รวดเร็ว ลดภาวะแทรกซ้อนที่กล่าวมาข้างต้นได้มาก ล่าสุด American college of cardiology (ACC)/American heart association (AHA) guideline ได้กำหนดเกณฑ์วินิจฉัยความดันโลหิตสูงใหม่โดยใช้ค่า SBP >= 130 หรือ DBP >= 80 มม. ปรอท และเน้นการวัดความดันโลหิต โดยใช้เครื่องวัดความดันอัตโนมัติที่ได้มาตรฐานสากล เพื่อให้ผู้ป่วยวัดด้วยตนเองได้ ( Home blood pressure monitoring ;HBPM)

สำหรับเกณฑ์ความดันโลหิตสูงในประเทศไทยนั้น ได้กำหนดเกณฑ์ไว้ที่ SBP >= 140 มม.ปรอทและ/หรือ DBP >= 90 มม.ปรอท โดยอ้างอิงจากการวัดความดันโลหิตที่สถานพยาบาล ตามแนวทางการรักษาโรคความดันโลหิตสูงในเวชปฏิบัติทั่วไป พ.ศ. 2562 หรือ 2019 Thai guidelines on The Threatment of Hypertension โดยสมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย (Thai Hypertension Society)

เนื่องจากมีหลักฐานสนับสนุนว่าการวัดความดันโลหิตที่บ้านมีส่วนช่วยกระตุ้นให้ผู้ป่วยรับประทานยาลดความดันโลหิตอย่างต่อเนื่องและทำให้ควบคุมความดันโลหิตได้ดีขึ้น ดังนั้นหมอจึงมีข้อแนะนำในการวัดความดันโลหิตด้วยเครื่องวัดความดันอัตโนมัติที่บ้าน (HBPM) ดังนี้ค่ะ

  1. วัดความดันโลหิตในท่านั่งโดยนั่งบนเก้าอี้หลังพิงพนักและหลังตรง และวัดความดันโลหิตหลังนั่งพักอย่างน้อย 2 นาที
  2. ไม่ดื่มชาหรือกาแฟ และไม่สูบบุหรี่ก่อนทำการวัด 30 นาที
  3. งดการพูดคุยระหว่างวัด ห้องที่ทำการวัดควรเงียบสงบไม่มีเสียงดังรบกวน
  4. วางแขนที่จะทำการวัดไว้บนพื้นโต๊ะเรียบให้ Arm cuff อยู่ระดับเดียวกับหัวใจ สามารถวัดได้ทั้งแขนซ้ายหรือขวา
  5. ไม่เกร็งแขนและไม่กำมือขณะทำการวัดความดันโลหิต
  6. เท้าทั้งสองข้างวางราบกับพื้น ไม่ไขว่ห้าง
  7. พัน Arm cuff ที่ต้นแขนเหนือข้อพับ 2-3 ซม. ให้กึ่งกลางของถุงลมวางอยู่บนหลอดเลือดแดง Brachial
  8. วัดความดันโลหิตวันละ 2 ช่วงเวลา คือ ช่วงเช้าและช่วงเย็น โดยแต่ละช่วงเวลาให้วัดความดันโลหิตอย่างน้อย 2 ครั้ง แต่ละครั้งห่างกัน 1 นาที ควรวัดติดต่อกัน 7 วัน หรืออย่างน้อย 3 วัน
  9. ช่วงเช้าควรวัดความดันโลหิตภายใน 1 ชม. หลังจากตื่นนอนและหลังปัสสาวะเรียบร้อยแล้ว ควรวัดความดันโลหิตก่อนรับประทานอาหารเช้าและยังไม่ได้รับประทานยาลดความดันโลหิต (ถ้ามี)

สำหรับเกณฑ์วินิจฉัยความดันโลหิตสูงจาก HMBP คือ ระดับความดันโลหิตที่ SBP >= 135 มม.ปรอท และ/หรือ DBP >= 85 มม.ปรอท
.
นอกจากวัดความดันโลหิตด้วยตนเองเป็นแล้ว มาดูข้อแนะนำในการเลือกหาเครื่องวัดความดันโลหิต เพื่อใช้วัดที่บ้านกันค่ะ

  1. แนะนำให้เลือกเครื่องวัดที่ใช้ Cuff วัดที่ต้นแขนเท่านั้น โดยเลือกใช้ Arm cuff ขนาดที่เหมาะกับขนาดแขนของผู้ป่วย กล่าวคือส่วนที่เป็นถุงลม (Bladder) ควรจะครอบคลุมรอบวงแขนผู้ป่วยได้ประมาณ
    ร้อยละ 80
  2. เลือกเครื่องรุ่นที่ผ่านการ Validation ตามเกณฑ์ทดสอบขององค์กรเหล่านี้                            2.1 American Association for the Advancement of medical Instrument (AAMI) หรือ      2.2 British Hypertension Society (BHS) หรือ working group on BP Monitoring of the European Society of Hypertention (ESH)

โดยสามารถตรวจสอบข้อมูลผลการทดสอบเครื่องรุ่นต่างๆได้ที่ website www.dableducational.org หรือ www.bhsoc.org

นอกจากนี้เมื่อใช้เครื่องวัดความดันโลหิตอัตโนมัติไประยะหนึ่ง ควรมีการ Calibrate เป็นระยะอย่างน้อยปีละ 2 ครั้งกับเครื่องวัดมาตรฐานชนิดปรอท (Mercury sphygmomanometer) ค่ะ

หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์ต่อผู้ที่สนใจสุขภาพ สามารถเลือกเครื่องวัดความดันอัตโนมัติได้ถูกและสามารถวัดความดันโลหิตด้วยตนเองเป็นเบื้องต้นที่บ้านนะคะ หากวัดได้แล้วมีข้อสงสัย ไม่เข้าใจอย่างไรสามารถมาสอบถามที่คลินิกมิตรไมตรีได้ทุกสาขาที่ใกล้บ้านค่ะ

เอกสารอ้างอิง

  • นพ.สราวุฒิ ศิวโมกษธรรม,นพ.สมเกียรติ แสงวัฒนาโรจน์.(2018).การวินิจฉัยและรักษาโรคความดันโลหิตสูง.อายุรศาสตร์ผู้ป่วยนอก ( Ambulatory Medicine ) พิมพ์ครั้งที่ 1 หน้า 9-27.โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
  • แนวทางการรักษาความดันโลหิตสูงในเวชปฏิบัติทั่วไป พ.ศ.2562 ( 2019 Thai guidelines on The Threatment of Hypertension ) พิมพ์ครั้งที่ 1 ,เมษายน 2562
    จัดพิมพ์โดยสมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย ( Thai hypertension Society )


ช่องทางการติดต่อกับเรา
Facebook : มิตรไมตรีคลินิกเวชกรรม
Line@ : @dr.mmt
Website : mithmitreeclinic.com
Call Center : 02 953 5055